محسن درکه روز دوشنبه در گفت وگو با خبرنگار آژانس خبری کارآفرینان اقتصاد اظهار کرد: ایجاد پارک‌ها و فضاهای سبز عمومی در ایران از دهه ۱۳۳۰ به شکل جدی‌تری دنبال شد و در بسیاری از شهرها، تعدادی از باغ‌های موجود در محدوده شهری به پارک‌های عمومی تبدیل شدند.
به گفته وی، کرمانشاه نیز پیش از توسعه پارک‌های شهری، از باغ‌ها و تفرجگاه‌های طبیعی متعددی برخوردار بود و مناطقی همچون سراب قنبر، سراب تاق‌بستان و محوطه کاخ عمادیه در دوره قاجار از جمله مکان‌هایی بودند که مردم برای گذران اوقات فراغت و تفریح به آنها مراجعه می‌کردند.
درکه افزود: با گسترش شهرنشینی و افزایش جمعیت و نیاز خانواده‌ها به فضاهای عمومی و سبز، شهرداری کرمانشاه از دهه ۱۳۴۰ ایجاد پارک‌های عمومی در داخل شهر را در دستور کار قرار داد و به تدریج چند پارک مهم در نقاط مختلف شهر شکل گرفت که برخی از آنها همچنان پابرجا هستند.
از تپه چیاسرخ تا پارک شیرین
وی در ادامه به تاریخچه پارک شیرین اشاره کرد و گفت: محل کنونی این پارک در گذشته تپه‌ای با نام «چیا سرخ» بود که این نام به دلیل رنگ سرخ سنگ و خاک منطقه به آن داده شده بود. این تپه در نزدیکی یکی از ورودی‌های شهر قرار داشت و در مقطعی به محلی برای تجمع افرادی تبدیل شده بود که فعالیت‌های نامناسب اجتماعی داشتند.
این پژوهشگر کرمانشاهی ادامه داد: حضور چنین افرادی در این محدوده موجب نارضایتی ساکنان اطراف شده بود و اهالی موضوع را به مسئولان وقت منتقل کردند. در دوره دوم مدیریت شهرداری امان‌الله کیهان، که از سال ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۰ ادامه داشت، طرح تخریب تپه و ساماندهی این محدوده اجرا شد و زمین آن به فضای سبز عمومی تبدیل شد.
درکه اظهار کرد: پس از این تغییر، پارک جدید با هدف استفاده خانواده‌ها ایجاد و نام «پارک شیرین» برای آن انتخاب شد؛ پارکی که امروز یکی از فضاهای سبز قدیمی و شناخته‌شده شهر کرمانشاه محسوب می‌شود.
سیر تحولات پارک لاله کرمانشاه
وی درباره تاریخچه پارک لاله نیز گفت: این پارک در گذشته در محدوده‌ای موسوم به «باغ چال» قرار داشت؛ نامی که به دلیل فرورفتگی زمین نسبت به اراضی اطراف برای این منطقه استفاده می‌شد. مالکیت زمین نیز در مقطعی در اختیار فردی به نام محمدرفیع قرار داشت و بر اساس برخی اسناد و روایت‌های تاریخی، احتمال داده می‌شود این زمین از اراضی متعلق به حاج‌آقا برار معتضدی بوده باشد.
این مورخ کرمانشاهی افزود: پس از فوت مالک، وزارت دارایی زمین را بابت مالیات بر ارث در اختیار گرفت و در سال ۱۳۴۴ این اراضی به بنیاد پهلوی واگذار شد. پس از آن، با فراهم شدن امکان واگذاری چهار دانگ از زمین به شهرداری، موضوع تبدیل «باغ چال» به پارک در همان سال در دوره شهرداری علیقلی جهانسوز مطرح و دنبال شد.
درکه ادامه داد: عملیات احداث پارک در سال ۱۳۴۵ با اجرای طرح از سوی مهندس ابراهیم کرمی آغاز شد و در سال ۱۳۴۸ به پایان رسید. این پارک در ابتدا «پارک ولیعهد» نام داشت؛ نامی که به مناسبت واگذاری زمین از سوی خاندان سلطنتی برای آن انتخاب شده بود.
وی بیان کرد: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نام پارک ابتدا به «ولیعصر» تغییر یافت و در ادامه با عنوان «پارک لاله» شناخته شد؛ نامی که همچنان برای این فضای سبز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
پارک شرقی و غربی تاق‌بستان
این پژوهشگر و مورخ کرمانشاهی در ادامه به ۲ پارک واقع در دامنه طاق‌بستان اشاره کرد و گفت: پارک‌های محمدرضاشاه غربی و شرقی در دامنه‌های غربی و شرقی طاق‌بستان ایجاد شدند و احداث آنها به دوره دوم شهرداری امان‌الله کیهان و دوره استانداری شهرستانی در سال ۱۳۵۰ بازمی‌گردد.
به گفته درکه، این ۲ فضای سبز پس از انقلاب اسلامی با عناوین «پارک شرقی» و «پارک غربی» نامگذاری شدند و همچنان از جمله فضاهای سبز شناخته‌شده در محدوده تاق‌بستان به شمار می‌رود.
درباره پارک شاهد کرمانشاه
وی همچنین درباره پارک شاهد که در دوره‌هایی با نام‌های دیگری نیز شناخته شده است، اظهار کرد: این پارک در سال ۱۳۵۴ در مقابل پالایشگاه کرمانشاه و در بخشی از اراضی مردم شاطرآباد احداث شد و از نظر وسعت، بزرگ‌ترین پارک شهر کرمانشاه محسوب می‌شود.
درکه افزود: هدف اولیه از ایجاد این مجموعه، احداث موزه غرب کشور بود، اما به دلیل آنکه پیمانکار نتوانست تعهدات خود را به انجام برساند، طرح تغییر کرد و مجموعه به پارک تبدیل شد.
وی ادامه داد: این فضای سبز در ابتدا با عنوان «پارک نفت» شناخته می‌شد و بعدها نام آن به «پارک آتش‌نشانی» و سپس «پارک شاهد» تغییر کرد. این پارک علاوه بر فضای سبز، امکانات ورزشی از جمله زمین فوتبال و والیبال دارد و بخشی از محوطه آن نیز برای برگزاری نمایشگاه مورد استفاده قرار گرفته است.
این پژوهشگر کرمانشاهی خاطرنشان کرد: ساختمان اداره میراث فرهنگی نیز در بخشی از محدوده این پارک احداث شده و مجموعه شاهد در طول سال‌های گذشته کارکردهای مختلفی پیدا کرده است.
درکه در ادامه با اشاره به روند توسعه فضاهای سبز کرمانشاه در دهه‌های ۱۳۵۰ و ۱۳۶۰ گفت: در این سال‌ها پارک‌های دیگری نیز در نقاط مختلف شهر ایجاد شدند، اما بسیاری از آنها به مرور زمان از بین رفتند یا تغییر کاربری پیدا کردند.
وی افزود: در سال‌های اخیر نیز بیشتر فضاهای سبز شهری در محلات به شکل پارک‌های کوچک و محلی ایجاد می‌شوند که عمدتاً امکانات آنها برای سرگرمی و استفاده کودکان در نظر گرفته شده است.
این پژوهشگر و مورخ کرمانشاهی تاکید کرد: بررسی تاریخچه پارک‌های قدیمی کرمانشاه نشان می‌دهد که توسعه فضاهای سبز شهری در دوره‌ای با تغییر کاربری باغ‌ها و اراضی بزرگ و با هدف ایجاد فضاهای عمومی برای خانواده‌ها دنبال شده و بخشی از این فضاها همچنان در ساختار شهری کرمانشاه باقی مانده‌اند.
دیدگاه خود را بیان کنید