به گزارش آژانس خبری کارآفرینان اقتصاد، پایتخت یاقوت‌های سرخ ایران زمین سال‌ها است با چالش کم‌آبی دست‌وپنجه نرم می‌کند، اما تشدید خشکسالی و کاهش ذخایر منابع سطحی و زیرزمینی، این مسئله را به یکی از مهمترین دغدغه‌های آینده شهرستان تبدیل کرده؛ شرایطی که مدیریت آن دیگر با اقدامات مقطعی و واکنشی امکان‌پذیر نیست.

در چنین شرایطی، تدبیر برای روزهای سخت، پیش از رسیدن بحران اهمیت پیدا می‌کند، رویکردی که طی ماه‌های گذشته در مجموعه مدیریت شهرستان ساوه با پیگیری همزمان چند مسیر برای تامین، انتقال و مدیریت منابع آب دنبال شده است.

مهمترین این اقدامات، شتاب گرفتن طرح انتقال آب از سد کوچری است، پروژه‌ای که سال‌ها با کندی مواجه بود، اما طی ۱۸ ماه گذشته پیشرفت اجرایی آن از حدود ۳۵ کیلومتر به بیش از ۷۵ کیلومتر رسیده و اکنون بهره‌برداری کامل آن تا پایان سال ۱۴۰۶ هدف‌گذاری شده است.

به گفته سیدمهدی حسینی معاون استاندار مرکزی و فرماندار ویژه ساوه، این طرح با ظرفیت انتقال ۴۴۴ لیتر بر ثانیه، یکی از مهمترین طرح‌های زیرساختی استان مرکزی محسوب می‌شود و می‌تواند وابستگی ساوه به منابع ناپایدار موجود را کاهش داده و چشم‌انداز تامین آب شرب پایدار را تقویت کند.

اهمیت این اقدام زمانی بیشتر نمایان می‌شود که وضعیت سد الغدیر را در نظر بگیریم، سدی با ظرفیت ۲۷۷ میلیون مترمکعب که اکنون تنها حدود پنج میلیون مترمکعب ذخیره دارد.

چنین وضعیتی نشان می‌دهد که مسئله آب در ساوه از یک دغدغه فصلی عبور کرده و به یک مسئله راهبردی تبدیل شده و در این میان، مدیریت شهرستان تنها به یک طرح بزرگ وابسته نمانده و سناریوهای اضطراری نیز در دستور کار قرار گرفته است.

مسئله آب در ساوه از یک دغدغه فصلی عبور کرده و به یک مسئله راهبردی تبدیل شده و در این میان، مدیریت شهرستان تنها به یک طرح بزرگ وابسته نمانده و سناریوهای اضطراری نیز در دستور کار قرار گرفته است.

بر این اساس با تدبیر فرماندار ویژه ساوه، هم اکنون اجرای خط اضطراری انتقال آب، اتصال چاه‌های منطقه مرکزی به شبکه و حفر چاه‌های جدید، به‌عنوان پلن B، برای کاهش آسیب‌پذیری شهرستان در شرایط بحرانی دنبال می‌شود.

طبق گزارش‌های ارایه شده، مجموع سرمایه‌گذاری شرکت آب منطقه‌ای و آبفا در حوزه آب ساوه از ۱۲ هزار میلیارد ریال عبور کرده و این سرمایه‌گذاری‌ نشان می‌دهد مدیریت مسئله آب نیازمند نگاه بلندمدت و تامین منابع پایدار است.

اما بخش مهم دیگری از این رویکرد، مدیریت مصرف و بازچرخانی آب است که تصفیه‌خانه فاضلاب ساوه ظرفیت نهایی ۴۳۰ لیتر بر ثانیه را دارد و اکنون حدود ۸۰ لیتر بر ثانیه پساب خروجی آن تولید می‌شود که ۶۰ لیتر بر ثانیه برای صنایع قرارداد شده و ۲۰ لیتر بر ثانیه نیز برای توسعه فضای سبز شهری اختصاص می‌یابد.

به گفته فرماندار ویژه ساوه، توسعه بازچرخانی پساب برای صنایع، علاوه بر کاهش فشار بر منابع زیرزمینی، می‌تواند مسیر توسعه صنعتی این شهرستان را نیز به سمت الگوی پایدارتر هدایت کند، به‌ویژه در شرایطی که عمق برخی چاه‌های شهرستان به بیش از ۳۰۰ متر رسیده است.

در کنار این اقدامات، مدیریت روان‌آب‌ها و سیلاب نیز می‌تواند بخشی از راهکار آینده باشد و ساوه به دلیل قرار گرفتن در محدوده سیلاب‌دشت، همزمان با تهدید بارش‌های شدید، از ظرفیت قابل توجهی برای ذخیره و هدایت روان‌آب‌ها برخوردار است، ظرفیتی که در صورت ایجاد زیرساخت مناسب می‌تواند بخشی از منابع آبی هدررفته را به چرخه مصرف بازگرداند.

آنچه در این میان اهمیت دارد، تغییر نگاه از «مدیریت بحران» به «مدیریت ریسک» است و انتظار برای رسیدن منابع آبی به نقطه بحرانی و سپس آغاز اقدامات، دیگر پاسخگوی واقعیت‌های آبی ساوه نیست ضمن اینکه تجربه سال‌های اخیر نشان داده ، که باید پیش از آنکه افت منابع به قطعی آب، اختلال در تولید یا فشار اجتماعی منجر شود، برای آن راهکار داشت.

البته این مسیر بدون همراهی مردم، صنایع، کشاورزان و دستگاه‌های اجرایی به نتیجه کامل نمی‌رسد و کاهش مصرف، اصلاح الگوی برداشت، توسعه بازچرخانی و مشارکت صنایع در تامین منابع پایدار، مکمل طرح‌های عمرانی و انتقال آب خواهد بود.

ساوه امروز در آزمون آب قرار دارد، آزمونی که موفقیت در آن تنها با افزایش منابع سنجیده نمی‌شود، بلکه میزان آمادگی برای روزهای سخت، سرعت اجرای طرح‌های جایگزین و توان مدیریت مصرف نیز بخشی از کارنامه آن است.

اگر این مسیر با همین نگاه پیشگیرانه و با حمایت دولت و دستگاه‌های ملی ادامه یابد، می‌توان امیدوار بود که ساوه به جای مواجهه غافلگیرانه با بحران آب، آینده آبی خود را پیش از رسیدن بحران مدیریت کند.